Planetaire grenzen: de stand van zaken

De planetaire grenzen vormen een wetenschappelijk onderbouwde basis voor behoud van een gezonde en veilige omgeving voor mensen op aarde. Inmiddels zijn 7 van de 9 planetaire grenzen overschreden. Voor 4 grenzen zitten we zelfs al in een ‘hoog-risico’-zone. Hoe staat onze planetary health ervoor? En wat betekent  dat voor ons als mensheid? Collega Sybren schrijft een update voor tijdschrift Milieu.

Planetary Health Check 2025

Bij introductie van het planetaire grenzenraamwerk in 2009 waren drie van de negen grenzen overschreden. Twee grenzen waren op dat moment nog niet bekend. Vanaf de zomer van 2025 is duidelijk dat inmiddels zeven grenzen zijn overschreden: ook de mate van oceaanverzuring bevindt zich inmiddels in de risicozone.

De Planetary Health Check 2025 – het tweede rapport, dat vanaf nu jaarlijks verschijnt – omschrijft de status van elke planetaire grens. De resultaten op dertien variabelen (over negen grenzen) zijn hieronder samengevat.

Overschrijding van negen planetaire grenzen, op dertien indicatoren
(bron: Planetary Health Check 2025)

Status: toenemend risico

Het beeld als geheel is erg zorgelijk. De omstandigheden waaronder de mens zich de afgelopen 10.000 jaar heeft kunnen ontwikkelen – de safe operating space for humanity – veranderen in hoog tempo. Niet alleen door klimaatverandering, maar bijvoorbeeld ook door het verlies aan biodiversiteit en de toename van niet-afbreekbare stoffen, die zich in het menselijk lichaam ophopen.

Op dit moment zijn er al serieuze risico’s voor gezond en veilig menselijk leven op aarde. Bij het verder overschrijden van planetaire grenzen – de trend op zeven van de negen grenzen – nemen deze risico’s verder toe.

>> Verder lezen? Download het artikel.